stoppen met streven

Stoppen met streven

“Wees toch niet zo streng voor jezelf!” Ik heb dit advies wel honderden keren gekregen, zonder er ooit iets mee te doen. Ik nam het niet eens serieus. Want wat was er nou mis met hoge kwaliteitseisen? Die zouden meer mensen moeten hebben! Totdat een burn-out zich aandiende en ik, gelukkig op tijd, inzag dat mijn gedrevenheid in feite een onmogelijk streven was naar dingen die helemaal niet bestáán: controle en perfectie.

 

Perfectionisme en prestatiedrang

Ambitie, resultaatgerichtheid, toewijding… het zijn mooie karaktereigenschappen die in sommigen van ons kunnen doorslaan naar prestatiedrang, perfectionisme en controlezucht. ‘Gezond’ gedrag wordt dan een obsessie. Zoiets gebeurt wanneer je een bepaalde eigenschap gaat inzetten als strategie, om iets wat je niet wilt te verdrukken of juist om er dingen die je mist of verlangt mee te bereiken. Als het verdringen niet lukt, of als het resultaat tegenvalt, ga je nog harder streven of beter je best doen. Psychisch en lichamelijk ondervind je steeds meer last van je gedrag: je krijgt stress. Die stress ga je vervolgens bestrijden met meer controle en perfectionisme of met een andere problematische gewoonte. Zo ontstaat een vicieuze cirkel die veel weg heeft van een verslaving.

Eetproblemen

Eetproblemen

Een eetprobleem gaat niet over eten. En in de meeste gevallen heeft het ook niets te maken met het willen voldoen aan ‘ideaalbeelden’ die worden gepropageerd in de media. Er is iets anders aan de hand. Eetproblemen gaan over een innerlijke strijd met jezelf – met als ultieme inzet: liefde.

Iemand met anorexia nervosa hongert zichzelf niet uit om aandacht te trekken. Een vrouw die voortdurend aan de lijn is en obsessief bezig is met haar gewicht, wil niet krampachtig passen in een te krap jurkje. Een man die regelmatig een bak ijs leeg eet, heeft geen gebrek aan controle – sterker nog: hij heeft er waarschijnlijk te veel van.

Verslaving, schaamte en stigma

Verslaving, schaamte en stigma

Verslaving is omgeven door vooroordelen en taboes. Er zijn weinig mensen die openlijk praten over hun slechte gewoontes. Toch is de kans groot dat iemand in je nabije omgeving ergens afhankelijk van is. Wanneer ben je eigenlijk verslaafd? En wat kun je doen als je iemand kent met een afhankelijkheidsprobleem – of er zelf een hebt?


De kans dat je een vriend of collega hebt met een verslavingsprobleem, is behoorlijk groot. Volgens cijfers van Jellinek zijn er in Nederland zo’n twee miljoen verslaafden. Het gaat dan alleen om mensen die afhankelijk zijn van middelen zoals drugs, alcohol, tabak of medicijnen, of kampen met een gok- of gameverslaving. Eetstoornissen of verslavingen aan een bepaald gedrag, zoals seks, sporten, shoppen of werken, zijn nog buiten beschouwing gelaten.

de verslaving voorbij

De verslavingsspiraal

Dit filmpje van de Duitse animator Andreas Hykade is een metaforische representatie van wat er met je gebeurt als je verslaafd raakt. In zijn boek ‘De verslaving voorbij’ schrijft Jan Geurtz over de ‘negatieve (of neerwaartse) verslavingsspiraal’.


Waarom drink je of gebruik je?

Sommige mensen drinken of gebruiken drugs om aan de werkelijkheid te ontvluchten. Omdat ze problemen en zorgen hebben, zich ellendig voelen, of denken dat ze het (l)even niet aankunnen. Het gevoel van verdoving maakt dat je je tijdelijk minder rot voelt en even ontspant. Anderen gebruiken een middel om een bepaald gevoel te versterken, bijvoorbeeld om meer zelfvertrouwen of moed te krijgen. Weer anderen vinden dat alcohol of drugs je creatiever maken, of maken dat je meer kunt genieten van het leven.