Professionele verdieping

Honger en het lichaam – werken met delen rond eetstoornissen

Eetstoornissen laten zich niet makkelijk vangen in gedrag of symptomen. Wat zichtbaar is, is maar een deel van het verhaal. Daaronder ligt een gelaagde binnenwereld, die doorwerkt in het lichaam en in relaties. In deze tweedaagse staan we stil bij wat zich daar aftekent: welke delen naar voren komen, hoe ze zich tot elkaar verhouden en wat er op het spel staat. Je verdiept je in de onderliggende dynamieken en verkent hoe je daar als begeleider zorgvuldig bij kunt aansluiten.

Visie op eetstoornissen

Een eetstoornis beschrijf ik als een identiteitsconflict rondom voeding. Er is een innerlijk conflict tussen verschillende ‘ikken’ dat zich afspeelt in het lichaam en in de omgeving. Daarbij is ‘de eetstoornis’ niet als één afzonderlijk deel te begrijpen. Vaak is er sprake van een veel gelaagder samenspel van delen, die verschillende belangen hebben, elkaar beschermen, versterken of juist met elkaar in conflict zijn. Restrictief eten, eetbuien, controle of compensatie zijn dan middelen die binnen dat systeem verschillende functies hebben.

Aan de oppervlakte wordt die innerlijke strijd vooral zichtbaar in de omgang met voeding. Maar waar het werkelijk om draait is vaak diepgewortelde pijn en trauma: verbroken verbindingen met gekwetste delen van jezelf, waaronder je lichaam. Soms vinden deze patronen hun oorsprong in de vroegste kindertijd en de opvoeding, vaak reiken ze verder en zijn ze verbonden met trauma uit eerdere generaties.

Voor veel mensen met een eetstoornis is het lichaam een onveilige plek, geladen met ingehouden emoties en gevoelservaringen die moeilijk te verdragen of te uiten zijn. Velen hebben zich als kind moeten terugtrekken uit hun lichaam en van hun natuurlijke behoeften. Dat leidt tot vervreemding van het lichaam en van het zelfgevoel, en tot een sterke identificatie met het hoofd en met beschermende delen, en vaak ook met de ander.

Voeding gaat niet alleen over wat we eten, maar ook over wat we emotioneel ontvangen: liefde, aandacht, zorg en veiligheid. Honger raakt vaak aan verlangen, gemis of onrust. De manier waarop iemand omgaat met honger en zijn lichaam voedt, of juist niet voedt, kan iets laten zien over hoe en in welke mate er naar behoeften is geluisterd en iemand zelf is gevoed.

Herstel van een eetstoornis gaat dan ook niet primair over het veranderen van eetgedrag, maar over het terugvinden van delen van jezelf die uit beeld zijn geraakt. Door de verbinding met deze ervaringen te herstellen, kan het lichaam stap voor stap weer bewoond worden.

Focus van de verdiepingsdagen

Tijdens deze dagen werk je als zorgprofessional die al bekend is met delenwerk aan verdere verdieping in het begeleiden van cliënten met een eetstoornis. We werken vanuit Internal Family Systems (IFS) in combinatie met inzichten en werkvormen vanuit IZR/IoPT.

We richten ons op wat onder de zichtbare symptomen ligt: het complexe samenspel tussen delen, hun onderlinge conflicten en loyaliteiten, de functies van eetgedrag en de context waarin dit alles is ontstaan. We gaan daarbij ook zelf ervaringsgericht aan het werk. Je oefent met opstellingen van innerlijke delen vanuit IFS en IZR/IoPT. Daarnaast maak je kennis met andere integratieve werkvormen.

Het accent ligt op inzicht, verdieping en inspiratie. De nadruk ligt niet zozeer op het aanleren van technieken, maar op het verfijnen van je blik en je positionering als begeleider. Er is ruimte om eigen thema’s en ervaringen in te brengen, evenals casuïstiek uit je praktijk.

Onderwerpen die aan bod komen:

Beschrijving van verschillende eetstoornissen
De meerwaarde van het delenperspectief
Een eetstoornis als identiteitsconflict rondom voeding
Welke delen zijn actief bij eetstoornissen en welke dynamieken zien we
De functies van een eetstoornis
Trauma-achtergronden, op basis van de traumabiografie van Franz Ruppert (IoPT): identiteitstrauma, symbiose, hechtingstrauma, seksueel trauma, innerlijk daderschap, meergenerationeel trauma
Invloed van maatschappelijke factoren
Aandachtspunten in de begeleiding, zoals beperkt lichaamsbewustzijn, alexithymie, structurele dissociatie, angst en dwang, zichtbaar als sterk beschermende delen, soms als ‘niet-eigen’ ervaren
Wat kan helpen: het bevorderen van toegang tot het Zelf, tot de eigen delen, verlangens, behoeften en ervaringen, en tot het lichaam
Integratieve werkvormen: delenwerk, lichaamsgerichte en creatieve werkvormen, opstellingen van innerlijke delen vanuit IFS en IZR/IoPT

Voor wie?

Deze verdiepingsdagen zijn bedoeld als deskundigheidsbevordering voor professionals die al werken met delen, en die werken met – of zich willen verdiepen in het werken met – mensen met een eetstoornis. Denk aan (psycho)therapeuten, psychologen, coaches, counselors, psychosociaal begeleiders, POH-GGZ, ervaringsdeskundigen en professionals in het sociaal domein.

Honger en het lichaam vormt een verdiepend vervolg op de leergang Ik weet dat je er bent, maar kan ook los worden gevolgd, mits aan de onderstaande voorwaarden wordt voldaan.

Van deelnemers wordt verwacht dat zij:

Kennis hebben van het IFS-delenmodel en de bijbehorende visie
Vaardig zijn in het werken met delen, vanuit IFS of een andere vorm van delenwerk:
– bij IFS-opleiding: het herkennen van delen, beheersing van de zes basisstappen en ervaring met het werken met polarisaties
– bij andere vormen van delenwerk (zoals Voice Dialogue, hypnotherapeutisch delenwerk, innerlijk kindwerk of IZR/IoPT): het kunnen herkennen van delen, het faciliteren van innerlijke verbinding met delen, het begeleiden van een innerlijke dialoog en het werken met conflicterende beschermers
Beschikken over een traumageïnformeerde, compassievolle blik op psychische problematiek

We vragen dit omdat we delenwerk niet opnieuw uitleggen en ervan uitgaan dat deelnemers er zelfstandig mee kunnen oefenen. Het werken met eetstoornissen vraagt om het kunnen hanteren van complexe innerlijke dynamieken; zonder traumageïnformeerde basis is het lastig om zorgvuldig aan te sluiten bij wat zich aandient.

Praktische informatie

Max. 10 deelnemers

Data: 16 en 17 november 2026

Tijden: Inloop vanaf 09.30 uur, start om 10.00 uur, einde om 17.30 uur. 1 uur lunchpauze

Locatie: Een prachtige plek midden in het groen in Mantinge (Drenthe)

Kosten: €550, inclusief 0% btw, handouts, koffie, thee en lunches

Trainers: Manja Kamman, ervaringsdeskundig psychosociaal therapeut en initiator van de autonome-therapiegroep Wise Ones voor mensen met langdurige eetstoornissen. Begeleiding door Loes Wiegand, transcultureel begeleider bij rouw, verlies en psychotrauma

Aanbevolen literatuur

Manja Kamman, Ik weet dat je er bent – een integratieve begeleiding bij verslaving en herstel, Amorist (2023). Bestel het boek
Amy Yandel Grabowski, An Internal Family Systems Guide to Recovery from Eating Disorders – Healing Part by Part
Rob Zondag, Ik zal stil naar je luisteren
Greta Noordenbos, In de greep van een eetstoornis – ervaringen en advies van ouders en behandelaars

Accreditatie

NBVH: 12 punten, 6 PsBK

Bekijk ook:

Mijn algemene voorwaarden
Mijn klachtenregeling voor deelnemers aan trainingen en workshops (zonder behandelingsovereenkomst)